อาจารย์ภาควิชาฯ โยธา จัดทำโครงการพลังน้ำขนาดเล็กสำหรับชุมชนในท้องถิ่น เพื่อช่วยเหลือประชาชนในพื้นที่เบตง จ.ยะลา โดยใช้กลุ่มหมู่บ้านปิยะมิตรเป็นกลุ่มแรกในการดำเนินการ

สำรวจพนทตรวจวดนำทา ปรมาณการไหล    

    ผศ.พยอม  รัตนมณี อาจารย์ประจำภาควิชาวิศวกรรมโยธา คณะวิศวกรรมศาสตร์  ดำเนินการจัดทำโครงการศึกษาวิจัยพัฒนาพลังน้ำขนาดเล็กสำหรับชุมชนในท้องถิ่นสู่การพึ่งพาตนเองได้: โดยใช้โครงการต้นแบบหมู่บ้านปิยะมิตร หมู่บ้านปิยะมิตร 1 ปิยะมิตร 2 และหมู่บ้านปิยะมิตร 3 ตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอเบตง จังหวัดยะลา และเป็นพื้นที่เขตชายแดนระหว่างประเทศไทยกับประเทศมาเลเซียมีสภาพภูมิประเทศที่ลาดชันป่าเขาสลับกับที่ราบ สภาพภูมิอากาศที่มีฝนตกชุกมีน้ำท่าไหลเกือบทั้งปี มีทรัพยากรป่าและน้ำที่อุดมสมบูรณ์ เป็นหมู่บ้านที่มีความเข้มแข็งในชุมชน มีศักยภาพในเรื่องน้ำ แต่ยังมีความขาดแคลนด้านสาธารณูปโภค  โครงการศึกษาวิจัยไฟฟ้าพัฒนาพลังน้ำขนาดเล็กสำหรับชุมชนในท้องถิ่นสู่การพึ่งพาตนเองได้ เป็นโครงการที่ได้รับการสนับสนุนจากกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร(กอ.รมน) โดยให้มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ดำเนินงานเป็นที่ปรึกษาออกแบบและควบคุมงาน  
     ผศ.พยอม  รัตนมณี หัวหน้าโครงการ กล่าวว่า "
ลักษณะโครงการผู้รับเหมาจะดำเนินงานการก่อสร้างโรงไฟฟ้าพลังน้ำพร้อมติดตั้งระบบผลิตไฟฟ้าในหมู่บ้านปิยะมิตร 1 ปิยะมิตร 2 และปิยะมิตร 3 ทั้ง 3 แห่ง กำลังการผลิตไฟฟ้ารวมไม่น้อยกว่า 60 กิโลวัตต์ ที่ผ่านมาผมได้มีประสบการณ์และ
บทเรียนของความสำเร็จจากโรงไฟฟ้าพลังน้ำชุมชนที่บ้านคลองเรือ ต.ปากทรง อ.พะโต๊ะจ.ชุมพร           ทั้งในมิติของการสร้างพลังงานสะอาดที่มั่นคง การรักษาป่าต้นน้ำการจัดการทรัพยากรน้ำ การป้องกันภัยพิบัติธรรมชาติ การรักษาสิ่งแวดล้อมและชุมชนเข้มแข็ง คณะวิจัยได้ขับเคลื่อนโครงการไฟฟ้าพลังน้ำชุมชนภาคใต้มาอย่างต่อเนื่อง โดยได้จัดประชุมสัมมนาและฝึกอบรมเพื่อให้ผู้ที่เกี่ยวข้องได้รับทราบ ทำให้หลายชุมชนได้ตระหนักและตื่นตัว และมีหลายชุมชนได้แสดงเจตจำนงให้คณะวิจัยเข้าศึกษา สำรวจและออกแบบโรงไฟฟ้าในพื้นที่ภาคใต้ จากการศึกษาวิจัยได้แนวคิดกลไกโรงไฟฟ้าพลังน้ำที่ยั่งยืน ดังแสดงในรูป ซึ่งอธิบายได้ว่า ชุมชนต้นน้ำจะมีความเข้มแข็งได้ เมื่อชุมชนช่วยกันดูแลรักษาป่าต้นน้ำ ซึ่งเป็นฐานทรัพยากรในท้องถิ่น ป่าต้นน้ำที่ดีจะทำให้น้ำท่าอุดมสมบูรณ์ทั้งปี แหล่งน้ำที่ดีนอกจากจะใช้เพื่อการประปา การเกษตร และการท่องเที่ยวแล้ว ยังสามารถนำมาผลิตไฟฟ้าได้อีกด้วย ไฟฟ้าพลังน้ำขนาดเล็กเป็นพลังงานสะอาด ราคาถูก เป็นพลังงานหมุนเวียนที่ยั่งยืน และไม่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เมื่อชุมชนมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นทำให้ชุมชนเห็นคุณค่าของป่าต้นน้ำมากขึ้น เมื่อชุมชนมีรายได้จากการขายไฟฟ้า ให้ชุมชนจัดสรรเงินบางส่วนเป็นกองทุนฟื้นฟูป่าต้นน้ำ เมื่อป่าต้นน้ำดีขึ้น ภัยพิบัติธรรมชาติ ทั้งน้ำหลาก น้ำแล้ง และดินถล่มจะลดน้อยลง กลไกเช่นนี้จะสร้างความมั่นคงด้านอาหาร และพลังงานได้เป็นอย่างดี"

ประชมปยะมตร 3 1182     
   
ผศ.พยอม กล่าวต่อว่า "ระบบผลิตไฟฟ้าหมู่บ้านปิยะมิตร 1 ปิยะมิตร 2 และปิยะมิตร 3 ทั้ง 3 แห่ง มีกำลังการผลิตไฟฟ้ารวมไม่น้อยกว่า 60 กิโลวัตต์ โดยที่ปรึกษาจะต้องทำการออกแบบโรงไฟฟ้าให้ถูกต้องตามหลักวิชาการทางวิศวกรรม พร้อมทั้งควบคุมงานก่อสร้างโรงไฟฟ้าพลังน้ำ ระยะเวลาในการดำเนินงานโครงการทั้งสิ้น 12 เดือน โครงการก่อสร้างโรงไฟฟ้าพลังน้ำชุมชน ปิยะมิตรมุ่งเน้นการพัฒนาพลังงานสะอาด การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและพัฒนาคุณภาพชีวิต ผลที่จะได้รับการศึกษาวิจัยในครั้งนี้ นอกจากองค์ความรู้ด้านไฟฟ้าพลังน้ำ ฐานข้อมูลศักยภาพพลังน้ำที่ทันสมัยและเป็นประโยชน์ต่อสังคมแล้ว ยังเน้นกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน โดยมีการเชื่อมโยงภาคส่วนที่เกี่ยวข้องให้เข้าร่วมในกระบวนการด้วย เช่น สำนักงานพลังงานจังหวัด กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช กรมชลประทาน องค์การบริหารส่วนท้องถิ่น กรมการปกครองและกลุ่มนักอนุรักษ์ งานวิจัยนี้จึงเป็นทั้งการบูรณาการองค์ความรู้และบูรณาการองค์กร คณะทำงานได้ลงสำรวจพื้นที่โครงการตรวจวัดปริมาณน้ำท่า ปริมาณการไหลเพื่อประเมินศักยภาพในการผลิตโรงไฟฟ้าพลังน้ำ สำรวจตำแหน่งที่ตั้งที่โรงไฟฟ้า ตำแหน่งฝาย และประเมินความต้องการการใช้ไฟฟ้าของชุมชนทั้ง 3 หมู่บ้าน ร่วมหารือความเป็นไปได้ในการดำเนินงานโครงการกับผู้นำชุมชน จากการสำรวจในเบื้องต้นพบว่าพื้นที่ทั้ง 3 หมู่บ้าน มีฐานทรัพยากรธรรมชาติในท้องถิ่นที่เหมาะสมและเพียงพอต่อการผลิตไฟฟ้าพลังน้ำเพื่อหล่อเลี้ยงชุมชน ยังเป็นหมู่บ้านที่ตั้งอยู่ในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ที่ภาครัฐควรเสริมสร้างความมั่นคงเป็นพิเศษ คณะทำงานจึงเชื่อมั่นว่าการดำเนินโครงการ "โครงการวิจัยพัฒนาพลังน้ำขนาดเล็กสำหรับชุมชนในท้องถิ่นสู่การพึ่งพาตนเองได้: โครงการต้นแบบหมู่บ้านปิยะมิตร" จะเกิดคุณประโยชน์ต่อประเทศชาติทั้งในปัจจุบันและในอนาคตเป็นอย่างมาก ในด้านการลดการพึ่งพาพลังงานจากต่างประเทศ เสริมสร้างความมั่นคงด้านพลังงานของประเทศ เสริมสร้างการใช้พลังงานทดแทนในระดับชุมชนในรูปแบบชุมชนพลังงานสีเขียว"

ประชมรวมกบผนำชมชน

IMG 3181 อาคารโรงไฟฟา 1

อาคารโรงไฟฟากำลงกอสราง